به قسطنطنيه مىگريخت رو به شام كرد و گفت : درود بر تو اى سوريه ، درود وداع‌كننده‌اى كه هرگز اميدى به بازگشت ندارد . ياقوت اين گفته را دليل بر اين مىگيرد كه سوريه بلاد شام است نه جاى ديگر » « 1 » ولى در جاى ديگر موضع كوفه را در جنوب عراق ، سورستان خوانده « 2 » . اين ابهام و ترديد در تعيين محل صحيح سورستان و در تطبيق آن با سوريه كه بعضى آن را عراق و بعضى شام و عراق هردو دانسته‌اند همه از آنجا سرچشمه گرفته كه سابقهء تاريخى اين منطقه در دوران كهن و دگرگونىهاى آن در دوره‌هاى مختلف از نظر مؤلفان دوره‌هاى بعد پوشيده مانده و از آن دوره‌هاى گذشته جز آثارى گنگ و مبهم كه به شكل روايات در اذهان باقى مانده بوده و اين مؤلفان آنها را با ترديد نقل كرده‌اند چيزى در دست نداشته‌اند . و چون اين گفته‌ها در پرتو تحولات تاريخى سرزمين اثور و تقسيم آن بين ايران و روم به شرحى كه گذشت بررسى شود مىتوان چنين نتيجه گرفت كه آن دسته از مؤلفانى كه سورستان را عراق و شام هردو دانسته‌اند دوران قديم اين منطقه را منعكس ساخته‌اند يعنى دوران كورش بزرگ تا عصر اشكانى را و آنان كه سورستان را با سواد يعنى عراق منطبق ساخته‌اند متأثر از مآخذ ايرانى عصر ساسانى يا اواخر عهد اشكانى بوده‌اند . و آنان كه مانند ياقوت ( در يك مورد ) سورستان و يا عربى آن سوريه را سرزمين سوريه كنونى يعنى سرزمين شام دانسته‌اند نه جاى ديگر ، ديد روميان را بيان كرده‌اند چنان كه ياقوت هم در همين موردى كه از او ذكر شد مستند خود را گفته هرقل ذكر كرده است .

--> ( 1 ) . معجم البلدان 3 ، ص 185 - 186 ، در اين‌جا اين توضيح بايد اضافه شود كه آنچه را ياقوت به ابو ريحان نسبت داده كه سورستان عراق و شام است ، يعنى هردو باهم ، از نوشتهء ابو ريحان برنمىآيد . ابو ريحان در كتاب الآثار الباقية همچنانكه از او نقل كرديم گويد : « سواد عراق را سورستان مىخوانند . . . و اين را هم گفته‌اند كه سورستان شام است . « و سواد العراق يدعى سورستان . . . و قد قالوا ان سورستان هو الشام » ( الآثار الباقية ص 59 و 60 ) . ( 2 ) . معجم البلدان ، ج 4 ، ص 323 .